Institut Kemajuan dan Penyelidikan Pertanian Malaysia

SEGALA yang diciptakan Allah sudah pasti tiada yang sia-sia. Antara ciptaanNya yang amat istimewa adalah lebah. Sesungguhnya lebah diletakkan pada kedudukan amat penting berbanding serangga lain.

Tidak hairan jika satu surah di dalam al-Quran dinamakan An-Nahl bererti lebah berdasarkan firman Allah dalam ayat 68 dan 69 ertinya: “Dan Tuhanmu mengilhamkan kepada lebah: Buatlah sarang-sarang di bukit-bukit, di pohon-pohon kayu dan di tempat yang dibuat manusia.”

“Dari perut lebah itu keluar minuman (madu) yang bermacam-macam warnanya, di dalamnya terdapat ubat yang menyembuhkan bagi manusia. Sesungguhnya pada yang demikian itu benar-benar terdapat tanda (kebesaran Tuhan) bagi orang-orang yang memikirkan.”

Madu berasal daripada sari bunga dan menjadi ubat bagi pelbagai penyakit manusia.

Khasiat madu sebagaimana disampaikan al-Quran telah dibuktikan secara ilmiah oleh pakar perubatan.

Sehingga kini kajian hanya menjurus kepada lebah madu dalam Genus Apis seperti Apis melifera dan Apis dorsata yang menyengat.

Manakala lebah tidak menyengat atau kelulut dalam genus Trigona memainkan peranan penting bagi proses pendebungaan ditinggalkan.

Sama seperti lebah madu, kelulut juga membentuk koloni sosial yang kompleks.

Kajian dijalankan di Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia (MARDI) menunjukkan negara mempunyai kepelbagaian kelulut paling banyak berbanding negara Asia lain.

Pegawai Penyelidik, Pusat Penyelidikan Strategik, Mohd Fahimee Jaafar berkata, di Semenanjung Malaysia saja terdapat 29 spesies kelulut manakala jumlah spesies di Sabah dan Sarawak tidak dapat ditentukan.

“Di MARDI saja terdapat 15 spesies dan boleh dibahagikan kepada tiga iaitu besar, sederhana dan kecil,” katanya.

Kajian Mohd. Fahimee banyak dibantu oleh Pembantu Penyelidik, Hamdan Sipon yang telah menjalankan kajian kelulut selama lebih 10 tahun.

Fahimee berkata, usaha pemuliharaan spesies kelulut di lapangan giat dijalankan di MARDI bagi tujuan penyelidikan dan pendidikan.

Kelulut biasanya terdapat di hutan dan bersarang pada batang kayu yang telah ditebang.

“Beberapa sarang direka di ladang di Serdang bertujuan memanipulasi koloni bagi pendebungaan beberapa spesies buah-buahan serta buah-buahan dengan bunga kecil dan penghasilan madu.

“Kepelbagaian kelulut boleh dilihat menerusi bentuk sarang,” katanya.

Koloni kelulut di MARDI diletakkan di ladang durian, belimbing dan longan sebagai agen pendebungaan yang berjaya.

“Misalnya ladang durian yang mempunyai koloni kelulut menunjukkan peningkatan hasil dan sentiasa berbuah tidak mengira musim,” katanya.

Lebih istimewa, lebah kelulut mudah mendebungakan bunga bersaiz kecil yang tidak boleh dilakukan lebah madu.

Bagi tujuan komersial, koloni kelulut diletakkan dalam kotak yang boleh memuatkan 1,000 hingga 2,000 ekor.

“Dalam masa sebulan hasil kelulut sudah boleh dituai dalam bentuk madu, debunga dan propolis dan pengambilan madu lebih mudah kerana kelulut tiada sengat,” katanya.

Kelebihan kelulut adalah madunya boleh diambil setiap bulan apabila kotak sarang telah penuh dan madu berada di dalam kantung-kantung kecil.

Setakat ini madu kelulut belum lagi dikomersialkan kerana masih ramai tidak mengetahui kelebihan kelulut.

“Sama seperti lebah madu, kelulut juga menghasilkan madu dan propolis yang kaya dengan khasiat seperti antioksidan yang tinggi.

“Madu kelulut rasanya agak masam berbanding madu biasa dan warnanya lebih cerah,” katanya.

Madu kelulut lebih mahal dibandingkan dengan madu lebah biasa kerana kurang di pasaran.

Produk propolis berwarna kehitaman dikumpulkan oleh kelulut pekerja iaitu resin pokok yang dicampurkan dengan air liur serta makanan seperti debunga dan bunga.

Bahan propolis digunakan untuk melapisi bahagian dalam sarang bagi mengekalkan keadaan steril kerana anak kelulut amat sensitif dengan virus, kulat dan serangga perosak.

Propolis boleh berfungsi sebagai antikulat, antifungus, antibakteria dan antiradang yang biasanya digunakan sebagai bahan aktif dalam kosmetik, krim dan tablet.

Kelulut mudah diuruskan kerana tidak seperti lebah madu yang sering hilang, tidak tinggal di sarang serta mudah diserang penyakit.

Justeru, kajian mendalam mengenai produk kelulut perlu dijalankan bagi membolehkannya dikomersialkan pada masa hadapan.

(Sumber dari Utusan Online)

About these ads

Comments on: "Potensi madu kelulut" (72)

  1. Rumah saya, di Kg Kuala Ching, Batu Malim ,Raub ,Pahang. Banyak Lebah Kelulut, Mereka bersarang dicelah-celah dinding rumah Saya. bagaimanakah saya mahu menjadikan Madu ini industri Hiliran?.

    • Terima kasih atas pertanyaan Tuan.

      Untuk menjadikan lebah kelulut sebagai salah satu industri hiliran, perkara pertama yang diperlukan adalah cara bagaimana untuk menternak lebah kelulut. Daripada maklum balas pihak Tuan, kelulut banyak bersarang di dinding-dinding rumah Tuan. Apa yang diperlukan adalah mengalihkan sarang-sarang berikut ke dalam kotak. Kotak untuk lebah cerana boleh digunakan untuk spesis kelulut ini kerana saya rasa ianya spesis yang kecil. Setelah itu sarang perlu dijaga dengan baik selama lebih kurang dua minggu untuk mengelakkan diserang dari musuh.

      Untuk pengeluaran madu, Tuan perlu meletakkan sarang tersebut di kawasan yang mempunyai sumber nektar yang banyak seperti di ladang belimbing. Namun begitu saya ingin menyatakan bahawa hasil utama kelulut adalah propolis, bukanlah madu seperti spesis lebah madu. Untuk mengetahui dengan lebih lanjut mengenai penternakan kelulut, saya menjemput Tuan ke Rumah Agen Pendebunga di MARDI Serdang untuk melihat sendiri bagaimana kelulut itu diternak.

    • Saya pernah bela kelulut rumah di dalam kotak kayu yg saya buat, tetapi harus la berjaga2 dgn serangan semut, kerana semut akan membunuh kelulut anda..

  2. Ghazali Mohd Yusof said:

    Bagaimana mendapatkan starter colony bagi yang tidak ada sumber (seperti kelulut di dinding rumah). MARDI ada jual?

  3. Ghazali Mohd Yusof said:

    Bagaimana mendapatkan starter colony bagi yang tidak ada sumber (seperti kelulut di dinding rumah). MARDI ada jual?

    Bagaimana nak pergi ke Rumah Agen Pendebunga di Serdang?

  4. Salam tuan, macam mana prosudernya kalau saya mahu ke Rumah Agen Pendebunga di Mardi. Saya agak berminat untuk menternak kelulut sebagai agen pendebunga di kebun saya.

    • Untuk melawat Rumah Agen Pendebunga di MARDI Serdang, Tuan boleh menghubungi:
      DR. MOHD NOROWI B. HAMID
      Pengarah
      Pusat Penyelidikan Sumber Strategik
      Ibu Pejabat MARDI,
      Persiaran MARDI-UPM,
      43400 Serdang, Selangor
      No. Tel: 03-8943 7427, No. Faks: 03-8943 7714
      Emel: norowi@mardi.gov.my

  5. Ahmad Fakhru Zaman said:

    Assalamualaikum wbt. Saya seorang guru di SM Sains Tun Syed Sheh Shahabudin, Bukit Mertajam, Pulau Pinang. Di kawasan sekolah saya boleh dikatakan banyak koloni liar kelulut ini yang bersarang di celah-celah dinding dan pintu kelas/asrama. Saya pernah mencuba untuk mencari kaedah pembiakan kelulut ini dalam internet, tetapi hampir tiada maklumat yang diperolehi. Saya juga pernah membuat penyelidikan sendiri dengan beberapa orang pelajar saya dengan menilai struktur sarang kelulut ini dan juga penghasilan madu serta propolis. Kajian ini pernah mendapat ke dua dalam Pertandingan Inovasi Sains Peringkat Negeri Pulau Pinang dan Peringkat SBP. Memandangkan kesulitan untuk mendapatkan maklumat lanjut, kajian ini dihentikan. Pernah juga seorang pelajar Master dari USM datang untuk membuat penyelidikan di sini tahun ini tetapi atas sebab-sebab tertentu beliau membatakanya. Selepas saya membaca artikel kelulut ini dalam Utusan Malaysia hari ini, saya rasa ingin kembali mencuba menternak kelulut ini di sekolah saya. Harap penulis dapat memberikan nasihat dan tunjuk ajar kepada saya. Sayang dengan sumber yang ada dan jarang diperolehi di tempat lain. Terima kasih.

  6. Mohd Fahimee Jaapar said:

    Kami berbesar hati dengan maklumbalas dan minat dari pihak tuan-tuan. Untuk pengetahuan semua, MARDI tidak menjual koloni kelulut, namun begitu terdapat satu syarikat bimbingan MARDI yang menjual koloni kelulut iaitu Tigona Bee. Menternak kelulut bukanlah sesuatu yang sukar, oleh yang demikian pihak MARDI akan mengadakan satu kursus penternakan kelulut pada tahun hadapan yang mana tarikh belum ditentukan lagi. Bagi tuan-tuan yang berminat untuk ke rumah agen pendebunga pihak kami mengalu-alukan dan pohon untuk membuat satu surat kepada Pejabat Pengarah Sumber Strategik MARDI. Untuk pertanyaan lanjut boleh menghubungi saya di MARDI.

  7. Kalau nak lawat ladang kelulut serdang ni boleh?boleh juga tahu cara ternak kelulut ,,,
    bila boleh pergi ? tolong maklumm..TQ

    • Bagi yang berminat untuk mengetahui kelulut (menternak,mengenali dan menggunakan) di MARDI Serdang, sila hubungi Pejabat Pengarah Pusat Sumber Strategik untuk maklumat lanjut di talian 03-8943 7389 atau En. Mohd Fahimee Jaapar di talian 03-89437872.

    • Mohd Fahimee Jaapar said:

      Assalamualaikum,

      Boleh datang bila-bila masa cuma yang penting buat surat ringkas kepada
      Pengarah Pusat Sumber Strategik
      Ibu Pejabat MARDI Serdang
      43400 Serdang.

    • syafiq husin said:

      sya baru menternak kelulut..nk tahu dalam 1 sarang boleh keluarkan banyak mana?

      • Bagi yang berminat untuk mengetahui kelulut (menternak,mengenali dan menggunakan) di MARDI Serdang, sila hubungi Pejabat Pengarah Pusat Sumber Strategik untuk maklumat lanjut di talian 03-8943 7389 atau En. Mohd Fahimee Jaapar di talian 03-89437872.

  8. Sulaiman said:

    Assalamualaikum,

    Boleh saya dapat maklumat untuk cara memecah koloni Trigona itama?

    • Mohd Fahimee Jaapar said:

      Assalamualaikum,
      Saya rasa mungkin lebih baik en datang sendiri ke MARDI

  9. zadidi bin zahari saya berminat mertenak lebah madu bagai mana saya dapat bantuan mardi krusus menternak lebah

    • Buat masa ini MARDI tidak menganjurkan kursus lebah madu, namun begitu pihak MARDI boleh membantu. Sila datang ke Pusat Penyelidikan Sumber Strategik

    • Suhaimi said:

      saya ada menjual koloni kelulut berserta kotak utk porpolis madu… harga lebih kurang rm600 termasuk penhantaran utk satu koloni lebah kelulut….

  10. Mohd Fahimee Jaapar said:

    En Zadidi boleh menghubungi Pusat Sumber Strategik ataupun saya di talian 0122791965. Kursus Lebah Madu pada waktu ini tidak dijalankan di MARDI tetapi Jab Pertanian ada menganjurkan kursus ini.

  11. Sesiapa yang berminat untuk mendapatkan koloni kelulut , boleh hubungi saya..
    014-7415303
    KELULUT EASTMEWA.

  12. Kolony Kelulut untuk dijual :) sila SMS 0148322015 (En.Arifin) dari kelantan.

    • Bostari Bin Mohamad said:

      Saya berminat memelihara kelulut ini setelah membaca artikal di akhbar tetapi saya berada di sarawak dapatkah tuan hantar koloni kelulut ke sarawak..Nyatakan harga dan boleh email saya di bostari_mohamad@yahoo.com.my.TQ

      • Assalam, tuan boleh hubungi terus, DR. MOHD NOROWI B. HAMID

        Pengarah
        Pusat Penyelidikan Sumber Strategik
        Ibu Pejabat MARDI,
        Persiaran MARDI-UPM,
        43400 Serdang, Selangor
        No. Tel: 03-8943 7427, No. Faks: 03-8943 7714
        Emel: norowi@mardi.gov.my

  13. syed amran alqadree said:

    saya tertarik dengan pakej ternakan madu kelulut. saya mempunyai 10 sarang di perlis…saya ingin mengetahui lebh lanjut program yang di utarakan oleh MARDI…..saya ingin mendapat sarang kelulut kotak dan batang pohon…sadso88@gmail.com 0125707007

    • Assalam,

      Tuan boleh menghubungi terus, DR. MOHD NOROWI B. HAMID

      Pengarah
      Pusat Penyelidikan Sumber Strategik
      Ibu Pejabat MARDI,
      Persiaran MARDI-UPM,
      43400 Serdang, Selangor
      No. Tel: 03-8943 7427, No. Faks: 03-8943 7714
      Emel: norowi@mardi.gov.my

  14. Robat Hanafi said:

    Salam, saya dah mempunyai 4 batang kelulut dan sudah dapat mengutip hasil madunya. Disini saya ingin meminta sedikit petua bagaimana saya nak mengumpan kelulut yang bersarang dipokok supaya masuk didalam kotak yang saya buat. Bagaimana tteknik dan caranya. Terima kasih.

  15. salam..sya mnjalankan perniagaan kelulut d kampung..di kedah..dan sya brhasrat ingin meluaskn lagi perniagaan sya..di manakah sya bleh mndpatkn mklumat yg lengkap..

  16. boleh beli madu lebah kelulut terus dari mardi ke

    • Untuk pembelian madu lebah kelulut, ia boleh di dapati di alamat:

      No 25, Jalan Melur 3,
      Taman Sri Ramal,
      43300, Kajang Selangor
      No tel: 012 362 5711

  17. saya sudah ada kelulut tapi tak tahu nak mulakan perternakan ini . bagaimana cara nak buat rumah kelulut. boleh tunjuk gambar cara binarumah kelulut.

    • Pertanyaan cik/puan telah kami panjangkan kepada pegawai yang khusus. Kami akan panjangkan maklumbalas kepada pihak cik/puan apabila mendapat jawapan tepat kelak. Terima kasih

  18. Mohd Fahimee Jaapar said:

    Assalamualaikum,

    Pihak kami telah menerbit manual teknologi penternakan. Boleh dapatkan di kedai buku MARDI untuk mengetahui tatacara senibina rumah lebah kelulut yang kami sediakan. Selain itu kami juga sentiasa update untuk senibina terbaru.

  19. assalamualaikum..saya ingin tanya..dimana saya boleh melawat ladang ternakan kelulut di sekitar p.pinang?

    • Walaikumsalam, Pertanyaan cik/puan telah kami panjangkan kepada pegawai yang khusus. Kami akan panjangkan maklumbalas kepada pihak cik/puan apabila mendapat jawapan tepat kelak. Terima kasih

    • Puan, Untuk maklumat lanjut berkenaan kelulut dan cara mendapatkannya mohon tuan hubungi pegawai kami En Fahimee Jaapar, No tel: 03-89437872.
      Sekian, harap maklum.

  20. Mohd Fahimee Jaapar said:

    Saya tidak pasti di P. Pulau pinang. Tapi boleh melawat di MARDI Bukit Tangga.

    • Salam
      Saya pencari sarang kelulut di kwsan hutan. ..hasil pendapatan kami hanya hasil laut dan sewaktu dgn nya. .di sini saya meng harap sesiapa yg boleh membeli sarang kelulut dgn saya untuk menjana pendapat an harian kami di sini. .jika berminat boleh call sms what’s app we chat 0195742513 ..kwsan sg petani kedah Darulaman

    • Salam Tuan,
      MARDI ada kerja kosong tidak tuan,
      mohon ditunjukkan jalan.

  21. pn.izza said:

    salam..sy mmpunyai lbh kurg 15 kotak lebah kelulut. ttapi sy tidak mengatahui cara yg betul utk mempromosikn perniagaan madu dan propolis lebah kelulut.

    • Wsalam, Untuk makluman saudari, pihak MARDi hanya menjalankan penyelidikan dan mengajurkan kursus untuk penternakan lebah kelulut. MARDI juga membantu dari segi bimbingan usahawan. Bagi tujuan pemasaran produk berasakan pertanian, mohon saudari dapatkan bantaun nasihat dari pihak FAMA atau TEKUN.

  22. Salam. tahniah kerana menyediakan blog interaktif ini. Kelihatanya sangat bagus, tapi sayangnya, kebanyakkan pertanyaan hanya dijawab dengan “sila hubungi…” atau “sila datang ke…”. Itu jawapan kurang memuaskan. Sebaiknya pihak Mardi menjawab secara ringkas pertanyaan yang diajukan untuk mengisi rasa ingin tahu mereka yang bertanya dan selepas itu sekiranya ada keinginan mendalam sibertanya, mereka tentulah akan mengambil inisiatif sendiri untuk bertemu-muka dengan pakar. Harus diingat, banyak pengetahuan boleh dicapai bukan disatu pusat sahaja.. kedua, bukan semua yang bertanya tinggal berdekatan dengan Mardi… ketiga, bayangkan kalau jawapan yang diberikan secara bertulis itu dapat dibukukan kemudian?

    sekian. ikhlas dari saya.

    • Terima kasih di atas komen saudara. Untuk makluman, kebanyakan maklumbalas adalah berkaitan dengan Kursus dan Latihan. Semua makluman tersebut telah disediakan untuk dimuat turun dari laman web MARDI. Bagaimanapun, pihak kami akan berusaha lagi dan memperbaiki kelemahan ini. Terima kasih

    • Mohd Fahimee Jaapar said:

      Assalamualaikum,

      Untuk pengetahuan semua Manual Penternakan Lebah Kelulut telah pun dikeluarkan dan boleh dapat di kedai buku MARDI. Berkaitan dengan jauhnya MARDI, pusat SR telah berusaha untuk menempatkan koloni lebah kelulut di setiap stesen yang ada untuk membantu petani dan penternak.. Selain itu Kementerian Luar Bandar dan wilayah juga telah merancang untuk menternak lebah kelulut di setiap kampung di seluruh Malaysia (untuk kampung terpilih sahaja).

  23. Salam. Kami ada menjual sarang kelulut. Terdapat stok yang banyak. Sila hubungi saya, Kamarul 019-4480000 dari Sungai Petani. Terima kasih.

  24. Yusma Honey House Enterprise said:

    Kami membekal sarang kelulut didalam tongkol kayu dan yang juga yang siap dirumahkan . Kami juga meternak kelulut dibawah bimbingan pertanian negeri terengganu…untuk melawat tempat peternakan kami amat kami alu-alukan..kami jual ada menjual madu kelulut dalam saiz yang banyak..jika berminat hubungi pejabat ditalian 098443775 atau yusof ditalian 0139316411 atau Nor 0139016411

  25. Zamasari Ismail said:

    Kami mempunyai propolis lebah kelulut dalam kuantiti yang banyak untuk dijual. Jika berminat hubungi Zamasari ditalian 0139817165

  26. Salam,
    Saya pencari sarang kelulut di kawasan hutan… sesiapa yg berminat membeli sarang kelulut boleh hubungi saya di talian 012-5658718..

  27. Saya ingin pencerahan. Adakah terdapat madu kelulut berwarna putih. Ini kerana ia terdapat di dalam pasaran sekarang ini..contohnya
    https://apps.facebook.com/photo.php?fbid=417761024993299&set=a.407124096056992.1073741826.249552251814178&type=1&theater&notif_t=comment_mention

    • Telah di ambil maklum. Pihak MARDI akan memberi maklumbalas selanjutnya kepada tuan mengenai ini apabila info tepat diperolehi. Harap maklum

    • mohd hafiz muhammad said:

      Madu kelulut warna putih baik jgn beli klau terdapat dlm pasaran quantity yg banyak..ia adalah tiruan.madu kelulut warna putih amatlah sedikit n jarang2 ada.ia biasanya ada klau koloni kelulut membuat sarang dlm simen ataupun dlm kebun getah..itupun quantity yg sedikit..

    • Kami telah dapatkan info ini melalui pegawai yang berkaitan. Untuk makluman, TIADA madu kelulut sebegitu.

  28. saya minat dengan ternakan kelulut ni tapi kalu nak kursus,nampaknya hanya ada di serdang saja..bagaimana nak mulakan hobi ni,atau nak dapatkan perkakasan perlu utk ternakan kelulut ni..tq

    • Ya, setakat ini hanya di Serdang sahaja untuk kursus dan latihan kelulut. Walaubagaimanapun, sekiranya permohonan yang diterima adalah lebih banyak, pihak MARDI boleh mempertimbangkannya untuk di laksanakan di tempat tuan/puan. Hubungi pegawai penyelidik berkenaan dengan madu kelulut untuk lebih jelas. Mohd Fahimee B Jaapar (Pegawai Penyelidik, Pusat Pengurusan dan Penggunaan Sumber Biologi. MARDI Serdang 03-89437872 miesre@mardi.my) terima kasih

  29. saya ingin mengusahakan ternakan madu kelulut di Terengganu..bagaimana mardi boleh membantu saya

    • Pihak MARDI ada menganjurkan kursus dan latihan mengenai madu kelulut. Layar laman web MARDI dan muat turun borang, maklumat lengkap beserta info mengenai kursus dan latihan di http://www.mardi.gov.my/web/guest/latihan-teknikal-2014 .Hubungi pegawai penyelidik berkenaan dengan madu kelulut untuk lebih jelas, Mohd Fahimee B. Jaapar (Pegawai Penyelidik, Pusat Pengurusan dan Penggunaan Sumber Biologi. MARDI Serdang 03-89437872 miesre@mardi.my) terima kasih

  30. zahariman said:

    Assalamualaikum. Pihak mardi serdang ada jual tak madu kelulut dan berapa harganya. Terima kasih

    • Walaikumsalam. Tuan boleh hubungi Usahawan MARDI untuk tujuan pembelian madu kelulut :

      Trigona Bee,
      No 25, Jalan Melur 3,
      Taman Sri Ramal,
      43300, Kajang Selangor
      No tel: 012 362 5711

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 180 other followers

%d bloggers like this: